Canon C100 – onwaarschijnlijke camjocamera

Als je ambitie hebt, moet je jezelf telkens weer uitdagen. Als freelance nieuwsverslaggever is camjo-nieuwsgaring mijn sterkste verkooppunt. Omroepen en andere opdrachtgevers huren mij vaak in omdat zij geen aparte cameraman met mij mee hoeven te sturen; ik film zelf. Daar ben ik natuurlijk niet de enige in en met de nieuwe camera’s die meer en betere automatische hulpfuncties krijgen wordt het ook voor beginners steeds makkelijker om een acceptabel plaatje maken. Mede daardoor komt de term ‘camjo’ onder druk te staan. Recent kon ik een nieuwe camera aanschaffen. Vanwege al deze redenen heb ik een sprong in het diepe gemaakt en de Canon C100 gekocht. In deze blogpost wil ik iets meer uitleggen over waarin deze camera zo verschilt van de andere opties en over de voor- en nadelen van het werken met deze camera, die ik de afgelopen weken in het veld ben tegengekomen.

Alle items die je tegenkomt zijn volledig door mij gedraaid en in elkaar gezet. Ik ben zowel de verslaggever als de cameraman, tenzij anders aangegeven.

De Standaard
De camera’s die door nieuwsverslaggevers worden gebruikt zijn in de basis allemaal gelijk. Sony biedt de veelgebruikte Sony HDV Z5 of haar opvolgers de HXR NX-5 en PMW-150. Canon maakt de geprezen XF300 en XF305. Je ziet ze vaak genoeg in nieuwsbeelden bij cameraploegen die door het beeld rennen. Ook mijn oude camera, waarmee veel items op deze site zijn gedraaid, was een Sony NX5.

Sony HXR NX5E

Sony HXR NX5E

Camera’s zijn gemaakt om beelden te schieten. Of preciezer: licht dat door de lens naar binnen komt vast te leggen. Dit soort nieuwscamera’s hebben een kleine beeldsensor. De sensor is het deel dat licht omzet in digitale informatie. 1/3inch is het oppervlak waarmee al het licht opgevangen moet worden. Het voordeel is dat de lenzen die voor de sensor hangen daardoor ook relatief klein kunnen blijven en als positief gevolg zie je vaak dat deze camera’s standaard bijvoorbeeld 20x zoombereik hebben. Daarnaast is het makkelijk om alles scherp te krijgen, omdat door de kleine sensor bijna alles in beeld scherp is.

Daarentegen willen willen we bij fotocamera’s vaak een groot verschil tussen wat we scherp hebben en de achtergrond. Daarom hebben fotocamera’s een grotere sensor en dus ook veel grotere en zwaardere lenzen, die bovendien vaak helemaal niet, of slechts een beetje kunnen zoomen.

Enorm verschil in scherpte tussen onderwerp en achtergrond

Enorm verschil in scherpte tussen onderwerp en achtergrond, foto van Canon 60D

Foto/Film
Nu kan er met fotocamera’s als Canon en Nikon’s spiegelreflexcamera’s ook al langer gefilmd worden. Je hebt dan wel problemen met de geluidsopname en je mist zaken die helpen met scherpstellen, die op videocamera’s standaard zijn. Toch zijn de recente fotocamera’s mede om hun videomogelijkheden een verkoopsucces geworden en zijn er collega journalisten die met dit soort camera’s items maakt. Ik heb zelf ook een Canon 60D, maar gewend als ik ben aan de videocamera vond ik het gewoon te veel gedoe en wordt het ding nu gebruikt waar het oorspronkelijk voor gemaakt is: foto’s maken.

Canon springt nu in de markt van luie cameramannen met de Canon C100. De sensor is qua grootte vergelijkbaar met een fotocamera. Eerder al deed Sony dat met de FS100 en FS700, maar de ene is onbetaalbaar, de ander minder praktisch. Ook die camera’s hebben zogenaamde grote sensors; je hebt dus de enorme lenzen nodig, maar in tegenstelling tot de concurrentie biedt de C100 wel de industrie-standaard XLR-ingangen voor audio en ND-filters tegen overbelichting. Daarnaast krijg je praktische zaken als peaking, de WF-monitor en expanded focus. Allemaal interessante technische praat, maar wat is dan het verschil in plaatje met de standaard camera’s?

Interviewshot met camjocamera

Interviewshot met camjocamera

Interviewshot met de Canon C100

Interviewshot met de Canon C100

Het verschil in scherpte/onscherpte tussen deze types camera’s enorm en dat wordt in bovenstaande voorbeelden niet alleen veroorzaakt door de compositie. Daarnaast is het beeld grijzer; er zit minder kleur in. Ook is het contrast tussen licht en donker groter. Bij de oudere cameratypes wordt donkergrijs sneller zwart. Lichte reflecties worden eerder spierwit. Het plaatje bij de C100 ‘leeft’ meer. Dynamisch bereik is dan de term die door de kenners met smaak wordt geuit.

Een nieuwsverhaal vertel je niet alleen met je stem en je interviews. Het beeld is zo mogelijk nog belangrijker. Je hebt immers maar een paar minuten om zo veel mogelijk informatie over te brengen. Met licht en donker en met wat scherp is leid je de ogen van de kijker. Geef je aan waar die zijn aandacht aan moet geven. Een kleine scherptediepte, of deel dat scherp is, geeft je de mogelijkheid nog beter je verhaal over te brengen. ‘Let op dit stukje hier en niet op die onnodige onzin daar achter.’

 

Filmen voor het nieuws
Als het puur op het plaatje aankomt lijkt het dus een uitgemaakte zaak. Waarom worden dan nog camera’s als Sony’s nieuwe PMW150 gemaakt en in grote aantallen verkocht?


Een voorbeeld van de Sony PMW200. Gefilmd door de Engelse cameraman Philp Bloom. In de video toont hij aan hoeveel shots hij kan filmen in 10 minuten dankzij de 14x zoom. http://philipbloom.net/

Filmen met de C100 is niet gemakkelijk. De camera is gebouwd om onder controleerbare omstandigheden te worden gebruikt. Denk daarbij aan uitgeschreven fictie, reclames en bedrijfsvideo’s. Als iets mis gaat kun je het vaak overdoen. Bij nieuws gaat dat bijna nooit. Is het shot mislukt dan is de kans verkeken. Scherpstellen gebeurt handmatig en komt akelig precies. Als het scherptepunt tien centimeter verkeerd ligt is dat te zien, dit in tegenstelling tot de angbare videocamera’s. Door het surplus aan kleur is het goed instellen van de witbalans nog weer zoveel belangrijker dan anders en wil je een detail in de verte laten zien, dan moet je van lens wisselen. Dat betekent dat je dus extra lenzen mee moet nemen. Je moet zeker zijn van wat je doet als je dit ding voor nieuws wilt gebruiken.

Accessoires bij de Canon C100

Accessoires bij de Canon C100

Op de Canon C100 heb ik standaard de EF 24-105 /f4.0 L IS lens geschroefd. Hier kom ik een heel eind mee ondanks dat het zoombereik nauwelijks boven de 4x ligt. Om een opvallende scherptediepte te krijgen hoef je niet per sé een lens met extreme diafragma’s vanaf 1.4 te hebben. Hoewel het effect daardoor natuurlijk wel groter wordt. Meestal neem ik nog een 70-200 telelens mee (slechts 2,5x zoom!). In de auto heb ik aan lenzen nog een Tamron 10-24 (echt een belachelijk slecht ding) en de Canon 50 f/1.8 (voor de prijs een belachelijk goed ding).

Verzameling Canon EOS

Verzameling Canon EOS

Groot-sensor camera’s voor het nieuws?
Het kan als je er veel voor over hebt. Ik vind het plaatje dusdanig mooi dat ik het de moeite waard vind. Ook ben ik al een paar keer de fout ingegaan; witbalans te warm of de scherpte op de oren en niet op de ogen. Daar leer je van en ik zie vaak grotere fouten bij andere zogenaamde camjo’ers. Toch moet het beter en ik twijfel er niet aan dat dat ook wel gaat gebeuren. De gemaakte fouten komen van onwennigheid en van de tijdsdruk die bij TV-nieuws komt kijken, die geen leercurve toestaat.

Is het de ideale oplossing voor elke situatie? Nee, natuurlijk niet. Interviews zijn lastig. Interviews doe ik meestal vanaf statief, waarbij ik naast de camera sta. Omdat het scherm achterop zit heb ik dan vaak geen overzicht van wat ik op dat moment draai. Als iemand een kleine stap naar voren of achteren zet is de geïnterviewde niet scherp meer. Lastiger wordt het als je licht moet werken. Excursies bijvoorbeeld of deze week een stille tocht. In die gevallen kun je geen statief meenemen en moeten ook interviews uit de hand worden gedraaid. In die gevallen kies ik toch nog voor de gebruiksvriendelijke Sony’s. In alle andere gevallen blijkt de C100 prima te werken, als je eenmaal over de koudwatervrees heen bent.