Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 1: Het Portret

Het doel van de journalistiek is al decennia onderwerp van discussie. Sommige journalisten vinden dat de journalistiek enkel en alleen dient om de maatschappij in staat te stellen democratisch en vrij te functioneren. Een nogal hoogdravende beschrijving. Ik ga hier niet ontkennen dat dat zeker één van de belangrijkste functies is, maar toch echt niet de enige. Volgens het vooraanstaande boek ‘The Elements of Journalism‘ van Bill Kovach e.a. zien veel nieuwsmensen de functie van het nieuws als laten zien wat er speelt in een samenleving. Dat verklaart waarom je vaak nieuwsitems ziet die niet per se gaan over de politiek, misstanden of beperkingen van vrijheden, maar meer over het kwakkelende winterweer, pasgeboren welpjes en basisschoolleerlingen die verdomd goed kunnen zingen.

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen. Social Media is inmiddels een te algemene term geworden; veel te breed. Twitter is baanbrekend snel en dus goed voor de belangrijke nieuwsfeiten. Facebook voor nieuws over specifieke genres. Natuurlijk heb je nog de oude media als de krant en de radio, vaak met hun eigen ondersteunende websites. Eén van de sterkste manieren is via een video-item, hetzij voor tv of internet. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem? Ik geef enkele voorbeelden die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zo zijn geworden. Vandaag deel 1.

Het portret

Een tv-item van maandag 9 december 2013. De 23-jarige Wageningse Sofia Dragt heeft de Grote Prijs van Nederland gewonnen in de categorie Singer-Songwriter. Niet zomaar iets, de prijs staat hoog aangeschreven, mede omdat er elk jaar zoveel talentvolle muzikanten aan meedoen en omdat het winnen voor vorige winnaars vaak een grote duw in de rug is geweest. Klik hier voor het precieze verhaal van dit nieuws.

Voorgaande is de motivatie om een item aan Sofia Dragt te besteden, in één klap bekend in de muziekwereld maar nog onbekend bij de doelgroep van onze nieuwsuitzending. Omdat het verhaal in het tv-nieuws moet komen weet je dat het in maximaal twee minuten verteld moet worden. Niet elke kijker weet wat de Grote Prijs is, dat moet dus uitgelegd worden en gaat van de tijd af die we aan de zangeres kunnen besteden. Tegen de tijd dat ik de tijdelijke manager van Sofia (haar gitarist Sander) te pakken krijg zit ze in de auto op weg naar Amsterdam. Die avond treedt ze op in ‘De Wereld Draait Door’ als onderdeel van haar prijs. Ze zullen daarom druk zijn met oefenen maar ze hebben wel een paar minuten over voor mij.

Cameraman Stefan en ik treffen Sofia met haar band in het enorme muziekcentrum MuzyQ in Amsterdam Oost, na een lange zoektocht in de catacomben van het gebouw op zoek naar het juiste oefenhok. Door die zoektocht en een enorme omleiding op weg naar Amsterdam hebben we nog vijf minuten om opnames te maken van de repetities. In dat geval moet je vertrouwen op je cameraman, want in zo’n kleine ruimte is geen plek voor extra figuranten. Dus sta ik buiten terwijl Stefan drie takes van hetzelfde nummer op schijf zet. Als de cameraman niet hoeft op te letten dat de verslaggever buiten beeld blijft kan hij veel meer shots zetten. Hij laat de camera de hele tijd aan staan, zo heb ik in de montage één doorlopend nummer wat helpt bij het snijden van shots.

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Na de repetitie volgt eerst het verplichte shot van de band bij elkaar. Ze horen er toch bij, hoewel ze voor mij als verslaggever van de Regionale Omroep niet tot de hoofdmoot horen. Het belangrijkst is het interview met de zangeres. In vogelvlucht nemen we haar leven door en dan vooral gericht op muziek. We kunnen niet te diepgravend doorgaan omdat het item voor een breed publiek bedoeld is en in korte tijd weggezet moet worden. Het helpt als je dat van te voren eerlijk uitlegt, zo voorkom je teleurstelling en weet de geïnterviewde ook beter wat ze kan verwachten.

In principe heb je daarna genoeg materiaal voor een tv-item. Maar ja, wat zie je dan straks? Mevrouw Dragt zingend en mevrouw Dragt pratend over zichzelf. Daarom staat ook de nieuwbakken manager/gitarist voor de camera. Ik heb hem maar één vraag gesteld, en ook uitgelegd waarom dat was. Vooral om even wat variatie in beeld en inhoud te brengen. Alles bij elkaar stond het verhaal in twintig minuten op band. Dat moest ook wel, want de echte band moest al richting de DWDD-studio’s.

Qua montage zijn er dan als het goed is geen problemen meer. Uit drie lange takes met steeds hetzelfde nummer moet je vooral opletten niet per ongeluk twee keer hetzelfde shot te gebruiken. De take met de beste muziek gebruik je in het geheel voor het geluid. Daar overheen plak je shots van alle drie de takes. Als een muzikant duidelijk spelend of zingend in beeld komt moet je dus opletten dat het matcht met het ritme en stuk van de muziek. Dit is minder lastig dan het klinkt als de muzikanten goed genoeg zijn om drie keer precies hetzelfde te spelen. Met vier muzikanten van het conservatorium, prijswinnaars maar liefst, is dat niet moeilijk.

Andere portretten

Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd met cameraman Jonathan