Loon naar werken in juli

Een greep uit mijn nieuwsitems in mei. Camjo tenzij anders aangegeven. Maar eerst, een showreel van de eerste helft van 2014.

Hierin zitten onder meer beelden die het niet in een los item gered hebben. Die dus ofwel in compilatie met andere items (de openingsbeelden van de Dag van Nationale Rouw) of als privé archiefbeeld zijn gedraaid.

De 4-daagse
Dacht ik slim te zijn. Na jaren van portretjes van Nijmeegse Vierdaagselopers maken in Gelderland verschanste ik mij een week in Drenthe. Maar dat de Nijmeegse de grootste van alle vierdaagsen is bleek wel. En zodoende ontkwam ik er niet aan. Maak kennis met Jeanette, die na dit item elke dag gevolgd werd op radio Drenthe. Gefilmd met de Sony PMW-150.

Kunst met een grote K(ettingzaag)
In Voorst is sinds deze maand een nieuw kunstwerk te bewonderen, op de hoek van de doorgaande weg, bij het frietkot. Dan weet u het wel. Stond daar niet een boom? Ja, u weet het absoluut. Gefilmd met de Canon C100.

Varend botenhuis
Het Botenhuis van Daventria in Deventer ligt niet op de goede plek. Althans, niet sinds het project ‘Ruimte voor de Rivier’ van start is gegaan. Om dat op te lossen moet het botenhuis een paar honderd meter naar het noorden. Gefilmd met de Canon C100.

Herdenking voor een clubman
De leden van FC Winterswijk herdenken samen een icoon van de club. Niet vanwege prestaties op het veld maar vanwege alles daarbuiten. De nieuwe fusieclub toonde al meteen clubliefde. Een mooie collaboratie met cameravrouw Lies Geluk, samen bedacht wat we gaan vertellen en hoe we dat laten zien, wat hopelijk een respectvolle reportage opleverde. Oordeel zelf.

De race tegen kanker
Een soort cliniclowns op steroïden. De Race Against Cancer op TT-circuit Assen. Getroffen kinderen en hun familie mogen een dagje ergens anders mee bezig zijn; snelheid. Gefilmd met cameraman Remco Kikkert!

Acties tegen de multinational
Bij General Electric in Rheden staan ruim 140 banen op de tocht. De werkzaamheden moeten als het aan het management ligt naar Italië. Dat valt natuurlijk slecht bij de werknemers, die al vele soorten acties hebben gevoerd, maar daarmee nog niets hebben bereikt. Gefilmd met de Canon C100.

Vrijwilligers weggepest
Bij natuurbad Zandpol bij Veenhuizen in Drenthe worden de vrijwilligers gepest en recent zelfs belaagd en geslagen. De vrijwilligers zijn er inmiddels klaar mee. Speeltoestellen zijn al verwijderd omdat ze worden vernield en als er niks veranderd, stopt de stichting voor het onderhoud van het natuurbad er helemaal mee. Gefilmd met de Sony PMW-150.

Loon naar werken in juni

Een greep uit mijn nieuwsitems in mei. Camjo tenzij anders aangegeven.

Miss Oranje
Missverkiezingen worden altijd met een schuin oog bekeken in Nederland. Gek genoeg lijkt er voor alles wel een miss rond te lopen en dus is er ook één voor het Oranjegevoel in Nederland. Om dat te worden moet je natuurlijk wel wat meer zijn dan alleen een knappe meid, zo blijkt. Cameraman Jonathan en ik gaven deze achterhoekse schone een goede kans.

Lezingen en leegstand en congres enz.
Een serie lezingen over de leegstand in Drenthe, dat is beeldtechnisch niet meteen het meest spannende onderwerp. Relevant is het wel; gezien de leegstand landelijk al groot is, maar in Drenthe allerminst achterblijft. Het probleem laten zien en verder zo min mogelijk laten zien van de lezing. Dat het probleem bestaat blijkt wel bij het draaien van de extra beelden. De shots van bedrijfspanden zijn allemaal in een half uurtje gedraaid.

Sport
En dan een speciaal blokje sport, want in de zomer zijn wij allemaal ineens ontzettend sportief. Zo lopen wij veel, zeker in Emmen.

En was er in Brazilië een wereldkampioenschap voetbal, met onder meer:
Een openingswedstrijd:

De eerste wedstrijd voor Nederland, tegen Spanje weet je nog? Met cameraman Gerrit.

Ohja, de laatste wedstrijd, weliswaar al in juli, met cameraman Raymond in een fan-arena im Deutschland!

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 3: Klein Nieuws

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen, zoals ik in deel 1: het portret en deel 2: de opener al aangaf. Eén van de sterkste manieren is via een video-item. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem voor video? Er zijn honderden manieren om een onderwerp uit te lichten. Ik geef daarvan enkele voorbeelden van items die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zijn geworden zoals ze uiteindelijk zijn uitgezonden. Vandaag deel 3.

Klein nieuws

Eigenlijk bestaat klein nieuws niet. Het is maar net afhankelijk van de doelgroep hoe belangrijk en zwaar het nieuws is. Dat een klein bedrijfsmuseum kan voortbestaan of een kunstenaar een nieuwe uiting heeft is misschien niet voor iedereen interessant; wel als jij bij dat bedrijf werkte of als de kunstenaar in kwestie jouw smaak weet te raken.

Een grote misvatting van nieuws dat niet over enorme branden met paddestoelwolken of schietpartijen gaat is dat ze makkelijk te maken zijn. Je gaat er heen, schiet wat plaatjes en lacht wat af met de personen die je interviewt. Terug op de redactie plak je wat plaatjes over de tekst heen en klaar. Absoluut niet waar! Een verhaal met weinig nieuwswaarde moet iets anders hebben om de interesse van je kijkers vast te houden. Een bijzondere invalshoek, prachtige plaatjes of een mooi gesprek. Flink wat actie en beweging wil ook wel helpen.


Eén van mijn eerste tv-items voor Omroep Gelderland, nog ingesproken door Arjan Hoefakker.

Nogal een shock: het NK Dammen van 2010 was niet het toonbeeld van actie of beweging. Cameraman Wim heeft drie kwartier moeten wachten om slechts een paar zetten op film te krijgen. Gelukkig was er ook een jeugdtoernooi. Het zijn misschien niet de mooiste quotes, maar het laat de dammers wel zien zoals ze zijn.

Bubbels


Een meer recenter voorbeeld. Volgens een persbericht zou de wijn van deze wijnboer uit Gendringen met Willem Alexander mee zijn geweest op een handelsmissie. Helaas komen we daar pas een half jaar later achter, maar nog geen ander medium heeft er al echt eerder over bericht. Alleen de krant heeft op basis van hetzelfde persbericht dezelfde dag een stukje geplaatst. Ik bel de boer, we zijn welkom.

De man geef ons eerst een rondleiding over zijn bedrijf, we geven hem een dasspeldmicrofoon zodat we meteen wat soundbites hebben. We interviewen verder niemand voor dit verhaal, dus kun je maar beter wat verschillende locaties gebruiken. Buiten staat een paar hectare wijnranken en binnen staan roestvrijstalen ketels en machines waarvan de werking en het doel mij een raadsel is. De wijnkelder herken ik wel, net als de ontvangstruimte, die eruitziet als een Frans café. In de wijnkelder toont de man ons trots de kasten met verschillende wijnen. In de hoek staan echter ook allemaal dozen, met wijnflessen die niet in de kast staan. ‘Dat is iets nieuws, heel mooi!’ Wals Brut noemt hij het.

Interessant, die champagne, maar ik weet er te weinig van. In het interview na de rondleiding vraag ik hem zowel naar de handelsmissie, waarvoor zijn wijn is uitverkozen, als naar de bubbelwijn. Terug op de redactie krijg ik meer kans om research te plegen. Gelukkig heb je in Nederland voor alles een vereniging of belangenbehartiger, dus ook voor wijnboeren. De voorzitter van het Wijndragersgilde vertelt precies waar ik op hoopte: bubbelwijn is in opkomst, maar in Nederland nog erg nieuw. De officiële naam is Parelwijn. Weten we dat ook weer. Een snelle gang langs google en archieven van nieuwssites leert dat dit nog niet in de actualiteit is gebracht. Ik tik een bericht en maak de montage bijna geheel in het teken van de Parelwijn. Dat één van de wijnen van de wijnboer mee is geweest op handelsmissie wordt nu een regel in het item, in plaats van de invalshoek.

Goed voorbeeld doet volgen


Het bericht is goed gevallen bij de collega’s van SBS, die later die middag toevallig precies dezelfde invalshoek wisten te verzinnen. Alleen dan op de Hart van Nederland-manier uitgerold.

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 2: De Opener

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen, zoals ik in deel 1 al aangaf. Eén van de sterkste manieren is via een video-item. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem voor video? Er zijn honderden manieren om een onderwerp uit te lichten. Ik geef daarvan enkele voorbeelden van items die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zijn geworden zoals ze uiteindelijk zijn uitgezonden. Vandaag deel 2.

De opener

De samensteller of eindredacteur van een nieuwsshow probeert altijd te openen met het grootste of meest gewichtige nieuws dat de dag te bieden heeft. Dat kan gaan van bijvoorbeeld miljoenenschulden bij een gemeente tot de vondst van mosterdgas in een appartementencomplex. Je vindt op deze vooraanstaande plek in de uitzending zelden de verdiensten van de plaatselijke slagwerkgroep of de prijs voor de kleine manege die op vrijwilligers draait.

De plek in de uitzending maakt wel een klein verschil in de presentatie van het nieuws. Indien nodig moet de relevantie van het nieuws benadrukt worden. Problemen met een elektrische bus in één stad worden relevanter als blijkt dat meerdere steden dat type bus in willen zetten. Een schoonmaakactie in een meer in de Achterhoek gaat een stuk meer mensen aan als het onderdeel is van een actie om de wereldwijde ‘plastic soep’ tegen te gaan. Vanzelfsprekend zijn er ook gevallen dat het nieuws op zich zwaarwegend genoeg is.

Achmea en het Radboud ziekenhuis

In het kort: Het Radboud ziekenhuis in Nijmegen weigert voor de rest van 2013 patiënten die bij Achmea verzekerd zijn. Spoedgevallen en zij die specialistische zorg nodig hebben worden nog wel geholpen, maar alle andere Achmea-verzekerden moeten in 2014 terugkomen. Als zorgverzekeraar is Achmea niet heel bekend, maar toch is 1 op de 6 is verzekerd bij één van haar dochterondernemingen zoals bijvoorbeeld FBTO en Zilveren Kruis. Reden genoeg om flink in te zetten op dit verhaal en ik word er op gezet samen met collega Tom, die vanaf het bureau het nodige werk verzet.

Op Radio Gelderland heb ik die dag al een deel van de werkwijze toegelicht:

Wat je als eerste altijd probeert is de hoofdrolspelers te strikken. Daarnaast gaat het in dit verhaal ook om de patiënten die de dupe zijn. Nu kan ik wel gaan posten voor het ziekenhuis of op straat mensen aanspreken in de hoop dat ze toevallig bij Achmea verzekerd zijn, maar een snellere klap maak je door patiëntenorganisaties te zoeken. In mijn hoofd maak ik al een plan: Eerst een kort item met de tegenstelling tussen Radboud enerzijds en Achmea anderzijds, gevolgd door een ander item over de gevolgen voor de patiënt.

Het nieuws is naar buiten gekomen via bronnen binnen het Radboud, maar helaas willen zowel het Radboud als Achmea via de officiële weg niets loslaten. Collega Tom heeft wel de directeur van Zorgbelang Gelderland vastgelegd. Tom gaat door met bellen en ik ga met cameraman Tristan naar het kantoor van Zorgbelang, dat gelukkig op 5 minuten rijden ligt van de redactie. Een paar quotes over het belang van de patiënt, wat introductieshots en we gaan weer. Terug op de redactie heeft het Radboud definitief afgezegd, maar Achmea zegt alsnog toe. Vooral omdat ze er in de berichtgeving tot dan toe niet florissant van af komen. Ze wordt meteen doorgezet voor een radio-interview. Voor tv is er nog wel een probleem. De woordvoerders zitten allemaal bovenin Noord-Holland. Heen en weer rijden duurt te lang dus wordt het gesprek opgenomen. Hier trek ik een quote uit en met een fotootje erbij kan het alsnog in een tv-item. Mooi, want we hebben een quote van een hoofdrolspeler. Niet mooi, want om te zien wordt het er niet dynamischer op.

Herzien plan en eindresultaat

Een belangrijke taak van de journalist is belangrijk nieuws zodanig brengen dat het de aandacht krijgt die het verdient. Als het nieuws groot en gewichtig is moet het niet zo saai gebracht worden dat de doelgroep afhaakt. Nu er gemonteerd moet worden met de quotes en beelden die we hebben, moet het originele plan gedumpt worden. Het originele plan van een tweetraps verhaal werkt niet, want twee items met elk één spreker houden de aandacht niet vast. Daarnaast gaat de volgorde op de schop, vooral omdat ik de telefonische quote niet vooraan in het verhaal wil hebben. Daarnaast beginnen we met een stevige quote en niet met voice-over zodat mijns inziens dan de kijker meteen weet waar het over gaat.

De twee hoofdrolspelers hebben allebei een aandeel in het item gekregen. Niet zo mooi als gehoopt, met voor het Radboud de uitgelekte brief en voor Achmea de telefonische quote. Volgens het Radboud is het geld op en volgens Achmea wijst niks daar op. Wie er gelijk heeft blijft in het midden, dat weet ik namelijk niet. De kijker mag zijn eigen conclusies trekken. Het belangrijkste, dat het Radboud patiënten weigert, blijft overeind. Het item begint en eindigt met de directeur van Zorgbelang. Ook dat is een bekende stijl; als je begint en eindigt met dezelfde persoon is het verhaal weer ‘rond’.

Waar ik minder gelukkig mee ben is de mate van archiefbeeld. Het item zit er bijna vol mee, maar er was die dag geen tijd meer om nieuwe shots te draaien van zowel het ziekenhuis als bureaus van Achmea. Extra pijnlijk omdat het ziekenhuis enkele weken daarvoor haar logo heeft verandert. In de praktijk kan een omroep niet elke week alle veranderde gebouwen opnieuw draaien voor het archief en betere beelden hadden we niet. Dat is sowieso de realiteit van tv-journalistiek, je maakt het beste van de mogelijkheden van die dag, binnen de tijd die je gegund is; tot de deadline.

Camjo camera bij plastic soep

Camjo camera op locatie

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 1: Het Portret

Het doel van de journalistiek is al decennia onderwerp van discussie. Sommige journalisten vinden dat de journalistiek enkel en alleen dient om de maatschappij in staat te stellen democratisch en vrij te functioneren. Een nogal hoogdravende beschrijving. Ik ga hier niet ontkennen dat dat zeker één van de belangrijkste functies is, maar toch echt niet de enige. Volgens het vooraanstaande boek ‘The Elements of Journalism‘ van Bill Kovach e.a. zien veel nieuwsmensen de functie van het nieuws als laten zien wat er speelt in een samenleving. Dat verklaart waarom je vaak nieuwsitems ziet die niet per se gaan over de politiek, misstanden of beperkingen van vrijheden, maar meer over het kwakkelende winterweer, pasgeboren welpjes en basisschoolleerlingen die verdomd goed kunnen zingen.

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen. Social Media is inmiddels een te algemene term geworden; veel te breed. Twitter is baanbrekend snel en dus goed voor de belangrijke nieuwsfeiten. Facebook voor nieuws over specifieke genres. Natuurlijk heb je nog de oude media als de krant en de radio, vaak met hun eigen ondersteunende websites. Eén van de sterkste manieren is via een video-item, hetzij voor tv of internet. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem? Ik geef enkele voorbeelden die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zo zijn geworden. Vandaag deel 1.

Het portret

Een tv-item van maandag 9 december 2013. De 23-jarige Wageningse Sofia Dragt heeft de Grote Prijs van Nederland gewonnen in de categorie Singer-Songwriter. Niet zomaar iets, de prijs staat hoog aangeschreven, mede omdat er elk jaar zoveel talentvolle muzikanten aan meedoen en omdat het winnen voor vorige winnaars vaak een grote duw in de rug is geweest. Klik hier voor het precieze verhaal van dit nieuws.

Voorgaande is de motivatie om een item aan Sofia Dragt te besteden, in één klap bekend in de muziekwereld maar nog onbekend bij de doelgroep van onze nieuwsuitzending. Omdat het verhaal in het tv-nieuws moet komen weet je dat het in maximaal twee minuten verteld moet worden. Niet elke kijker weet wat de Grote Prijs is, dat moet dus uitgelegd worden en gaat van de tijd af die we aan de zangeres kunnen besteden. Tegen de tijd dat ik de tijdelijke manager van Sofia (haar gitarist Sander) te pakken krijg zit ze in de auto op weg naar Amsterdam. Die avond treedt ze op in ‘De Wereld Draait Door’ als onderdeel van haar prijs. Ze zullen daarom druk zijn met oefenen maar ze hebben wel een paar minuten over voor mij.

Cameraman Stefan en ik treffen Sofia met haar band in het enorme muziekcentrum MuzyQ in Amsterdam Oost, na een lange zoektocht in de catacomben van het gebouw op zoek naar het juiste oefenhok. Door die zoektocht en een enorme omleiding op weg naar Amsterdam hebben we nog vijf minuten om opnames te maken van de repetities. In dat geval moet je vertrouwen op je cameraman, want in zo’n kleine ruimte is geen plek voor extra figuranten. Dus sta ik buiten terwijl Stefan drie takes van hetzelfde nummer op schijf zet. Als de cameraman niet hoeft op te letten dat de verslaggever buiten beeld blijft kan hij veel meer shots zetten. Hij laat de camera de hele tijd aan staan, zo heb ik in de montage één doorlopend nummer wat helpt bij het snijden van shots.

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Na de repetitie volgt eerst het verplichte shot van de band bij elkaar. Ze horen er toch bij, hoewel ze voor mij als verslaggever van de Regionale Omroep niet tot de hoofdmoot horen. Het belangrijkst is het interview met de zangeres. In vogelvlucht nemen we haar leven door en dan vooral gericht op muziek. We kunnen niet te diepgravend doorgaan omdat het item voor een breed publiek bedoeld is en in korte tijd weggezet moet worden. Het helpt als je dat van te voren eerlijk uitlegt, zo voorkom je teleurstelling en weet de geïnterviewde ook beter wat ze kan verwachten.

In principe heb je daarna genoeg materiaal voor een tv-item. Maar ja, wat zie je dan straks? Mevrouw Dragt zingend en mevrouw Dragt pratend over zichzelf. Daarom staat ook de nieuwbakken manager/gitarist voor de camera. Ik heb hem maar één vraag gesteld, en ook uitgelegd waarom dat was. Vooral om even wat variatie in beeld en inhoud te brengen. Alles bij elkaar stond het verhaal in twintig minuten op band. Dat moest ook wel, want de echte band moest al richting de DWDD-studio’s.

Qua montage zijn er dan als het goed is geen problemen meer. Uit drie lange takes met steeds hetzelfde nummer moet je vooral opletten niet per ongeluk twee keer hetzelfde shot te gebruiken. De take met de beste muziek gebruik je in het geheel voor het geluid. Daar overheen plak je shots van alle drie de takes. Als een muzikant duidelijk spelend of zingend in beeld komt moet je dus opletten dat het matcht met het ritme en stuk van de muziek. Dit is minder lastig dan het klinkt als de muzikanten goed genoeg zijn om drie keer precies hetzelfde te spelen. Met vier muzikanten van het conservatorium, prijswinnaars maar liefst, is dat niet moeilijk.

Andere portretten

Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd met cameraman Jonathan

Trainen voor de World Transplant Games

Een soort olympische spelen, maar dan speciaal voor sporters met een transplantatie-orgaan. Van buiten zie je er niets aan af, maar alle sporters in de video hierboven hebben ooit in hun leven een orgaan gekregen. Ook enkele transplantatiesporters komen uit Gelderland en voor de nieuwsuitzending mocht ik met cameraman Thomas naar het zwembad in Tiel om de provincie kennis te laten maken met deze atleten.