Showreel: de mooiste items van 2014

Detoxen na een zware kerstvakantie doe je met drie mooie items. Een terugblik op de, in mijn ogen best gelukte van 2014. Een top 10 van nieuwsitems geselecteerd op lekker wegkijken en gedraaid op de Canon C100. Dus niet per sé geselecteerd op journalistieke inhoud. Tegelijk is dit natuurlijk een soort showreel.

1: De Gelderse wijn
Gelderland heeft Limburg ingehaald als wijnprovincie van Nederland. De heuvels rond Groesbeek zijn bezaaid met wijnranken en de plaats heeft zelfs een wijnkoningin.

2: Buurtschool vecht voor overleving
De Bosschool in Espelo is een van de weinige verbindende factoren in Espelo, een buurtschap dat bestaat uit ver uit elkaar liggende boerderijen. De school wordt bedreigd met sluiting omdat er te weinig kinderen op zouden zitten. De ouders laten het er echter niet bij zitten.

3: De Meppeler Markt
Meppel heeft haar wortels in de verschillende markten. Verspreid over de markt kon alles verhandeld worden. De laatste jaren echter was alles heel modern teruggebracht tot een food en een non-food afdeling. Zelfs die laatste splitsing is door de krimp in de marktstalletjes nu ongedaan gemaakt.

4: Participatie op zijn best; bewoners leggen zelf fietspad aan
Al jaren stond-ie in de planning maar het kwam er nooit van. Het fietspad tussen Oldenzaal en Enschede is kort geleden zelfs helemaal uit de begroting geschrapt door de gemeente Enschede. Bewoners slaan de handen in elkaar en regelen het zelf wel.

5: Kindercatwalk Druten
Modellen worden steeds jonger. Dat blijkt wel in Druten, waar naast de kerk serieus wordt gezocht naar nieuw talent.

6: Ineens stond-ie er. De piano op Nijmegen CS
De fluitjes van de conducteur krijgen op muzikaal vlak concurrentie van een heuse piano. Op Nijmegen Centraal Station staat-ie te wachten op wie maar wil spelen.

7: De boten bij Giethoorn
Om de paar jaar steekt de discussie weer de kop op: is het te druk in de grachtjes van Giethoorn?

8: Natte heide in Drenthe
Door de maar voortdurende regen raakt de grond verzadigd en ontstaan modderpoelen en kleine meren. Vervelend voor de één maar voor de liefhebber een uitgelezen kans om de natte heide te bezoeken.

9: Theater zoekt vrijwilliger voor fataal liefdesverhaal
Het Shakespeare theater in Diever brengt komende zomer de klassieker ‘Romeo en Julia’ op de planken. De rol van Julia is al bezet, maar wie wil met haar een fatale liefde spelen? Ingesproken door collega Jeroen Willems.

10: Deventer weert motorclubs
De gemeente Deventer is bang dat de beruchte motorclubs zich in Deventer willen vestigen. Om een duidelijk signaal af te geven zijn leden met herkenbare kleding niet welkom in de kroegen noch het voetbalstadion.

Loon naar werken in juli

Een greep uit mijn nieuwsitems in mei. Camjo tenzij anders aangegeven. Maar eerst, een showreel van de eerste helft van 2014.

Hierin zitten onder meer beelden die het niet in een los item gered hebben. Die dus ofwel in compilatie met andere items (de openingsbeelden van de Dag van Nationale Rouw) of als privé archiefbeeld zijn gedraaid.

De 4-daagse
Dacht ik slim te zijn. Na jaren van portretjes van Nijmeegse Vierdaagselopers maken in Gelderland verschanste ik mij een week in Drenthe. Maar dat de Nijmeegse de grootste van alle vierdaagsen is bleek wel. En zodoende ontkwam ik er niet aan. Maak kennis met Jeanette, die na dit item elke dag gevolgd werd op radio Drenthe. Gefilmd met de Sony PMW-150.

Kunst met een grote K(ettingzaag)
In Voorst is sinds deze maand een nieuw kunstwerk te bewonderen, op de hoek van de doorgaande weg, bij het frietkot. Dan weet u het wel. Stond daar niet een boom? Ja, u weet het absoluut. Gefilmd met de Canon C100.

Varend botenhuis
Het Botenhuis van Daventria in Deventer ligt niet op de goede plek. Althans, niet sinds het project ‘Ruimte voor de Rivier’ van start is gegaan. Om dat op te lossen moet het botenhuis een paar honderd meter naar het noorden. Gefilmd met de Canon C100.

Herdenking voor een clubman
De leden van FC Winterswijk herdenken samen een icoon van de club. Niet vanwege prestaties op het veld maar vanwege alles daarbuiten. De nieuwe fusieclub toonde al meteen clubliefde. Een mooie collaboratie met cameravrouw Lies Geluk, samen bedacht wat we gaan vertellen en hoe we dat laten zien, wat hopelijk een respectvolle reportage opleverde. Oordeel zelf.

De race tegen kanker
Een soort cliniclowns op steroïden. De Race Against Cancer op TT-circuit Assen. Getroffen kinderen en hun familie mogen een dagje ergens anders mee bezig zijn; snelheid. Gefilmd met cameraman Remco Kikkert!

Acties tegen de multinational
Bij General Electric in Rheden staan ruim 140 banen op de tocht. De werkzaamheden moeten als het aan het management ligt naar Italië. Dat valt natuurlijk slecht bij de werknemers, die al vele soorten acties hebben gevoerd, maar daarmee nog niets hebben bereikt. Gefilmd met de Canon C100.

Vrijwilligers weggepest
Bij natuurbad Zandpol bij Veenhuizen in Drenthe worden de vrijwilligers gepest en recent zelfs belaagd en geslagen. De vrijwilligers zijn er inmiddels klaar mee. Speeltoestellen zijn al verwijderd omdat ze worden vernield en als er niks veranderd, stopt de stichting voor het onderhoud van het natuurbad er helemaal mee. Gefilmd met de Sony PMW-150.

Canon C100 – onwaarschijnlijke camjocamera

Als je ambitie hebt, moet je jezelf telkens weer uitdagen. Als freelance nieuwsverslaggever is camjo-nieuwsgaring mijn sterkste verkooppunt. Omroepen en andere opdrachtgevers huren mij vaak in omdat zij geen aparte cameraman met mij mee hoeven te sturen; ik film zelf. Daar ben ik natuurlijk niet de enige in en met de nieuwe camera’s die meer en betere automatische hulpfuncties krijgen wordt het ook voor beginners steeds makkelijker om een acceptabel plaatje maken. Mede daardoor komt de term ‘camjo’ onder druk te staan. Recent kon ik een nieuwe camera aanschaffen. Vanwege al deze redenen heb ik een sprong in het diepe gemaakt en de Canon C100 gekocht. In deze blogpost wil ik iets meer uitleggen over waarin deze camera zo verschilt van de andere opties en over de voor- en nadelen van het werken met deze camera, die ik de afgelopen weken in het veld ben tegengekomen.

Alle items die je tegenkomt zijn volledig door mij gedraaid en in elkaar gezet. Ik ben zowel de verslaggever als de cameraman, tenzij anders aangegeven.

De Standaard
De camera’s die door nieuwsverslaggevers worden gebruikt zijn in de basis allemaal gelijk. Sony biedt de veelgebruikte Sony HDV Z5 of haar opvolgers de HXR NX-5 en PMW-150. Canon maakt de geprezen XF300 en XF305. Je ziet ze vaak genoeg in nieuwsbeelden bij cameraploegen die door het beeld rennen. Ook mijn oude camera, waarmee veel items op deze site zijn gedraaid, was een Sony NX5.

Sony HXR NX5E

Sony HXR NX5E

Camera’s zijn gemaakt om beelden te schieten. Of preciezer: licht dat door de lens naar binnen komt vast te leggen. Dit soort nieuwscamera’s hebben een kleine beeldsensor. De sensor is het deel dat licht omzet in digitale informatie. 1/3inch is het oppervlak waarmee al het licht opgevangen moet worden. Het voordeel is dat de lenzen die voor de sensor hangen daardoor ook relatief klein kunnen blijven en als positief gevolg zie je vaak dat deze camera’s standaard bijvoorbeeld 20x zoombereik hebben. Daarnaast is het makkelijk om alles scherp te krijgen, omdat door de kleine sensor bijna alles in beeld scherp is.

Daarentegen willen willen we bij fotocamera’s vaak een groot verschil tussen wat we scherp hebben en de achtergrond. Daarom hebben fotocamera’s een grotere sensor en dus ook veel grotere en zwaardere lenzen, die bovendien vaak helemaal niet, of slechts een beetje kunnen zoomen.

Enorm verschil in scherpte tussen onderwerp en achtergrond

Enorm verschil in scherpte tussen onderwerp en achtergrond, foto van Canon 60D

Foto/Film
Nu kan er met fotocamera’s als Canon en Nikon’s spiegelreflexcamera’s ook al langer gefilmd worden. Je hebt dan wel problemen met de geluidsopname en je mist zaken die helpen met scherpstellen, die op videocamera’s standaard zijn. Toch zijn de recente fotocamera’s mede om hun videomogelijkheden een verkoopsucces geworden en zijn er collega journalisten die met dit soort camera’s items maakt. Ik heb zelf ook een Canon 60D, maar gewend als ik ben aan de videocamera vond ik het gewoon te veel gedoe en wordt het ding nu gebruikt waar het oorspronkelijk voor gemaakt is: foto’s maken.

Canon springt nu in de markt van luie cameramannen met de Canon C100. De sensor is qua grootte vergelijkbaar met een fotocamera. Eerder al deed Sony dat met de FS100 en FS700, maar de ene is onbetaalbaar, de ander minder praktisch. Ook die camera’s hebben zogenaamde grote sensors; je hebt dus de enorme lenzen nodig, maar in tegenstelling tot de concurrentie biedt de C100 wel de industrie-standaard XLR-ingangen voor audio en ND-filters tegen overbelichting. Daarnaast krijg je praktische zaken als peaking, de WF-monitor en expanded focus. Allemaal interessante technische praat, maar wat is dan het verschil in plaatje met de standaard camera’s?

Interviewshot met camjocamera

Interviewshot met camjocamera

Interviewshot met de Canon C100

Interviewshot met de Canon C100

Het verschil in scherpte/onscherpte tussen deze types camera’s enorm en dat wordt in bovenstaande voorbeelden niet alleen veroorzaakt door de compositie. Daarnaast is het beeld grijzer; er zit minder kleur in. Ook is het contrast tussen licht en donker groter. Bij de oudere cameratypes wordt donkergrijs sneller zwart. Lichte reflecties worden eerder spierwit. Het plaatje bij de C100 ‘leeft’ meer. Dynamisch bereik is dan de term die door de kenners met smaak wordt geuit.

Een nieuwsverhaal vertel je niet alleen met je stem en je interviews. Het beeld is zo mogelijk nog belangrijker. Je hebt immers maar een paar minuten om zo veel mogelijk informatie over te brengen. Met licht en donker en met wat scherp is leid je de ogen van de kijker. Geef je aan waar die zijn aandacht aan moet geven. Een kleine scherptediepte, of deel dat scherp is, geeft je de mogelijkheid nog beter je verhaal over te brengen. ‘Let op dit stukje hier en niet op die onnodige onzin daar achter.’

 

Filmen voor het nieuws
Als het puur op het plaatje aankomt lijkt het dus een uitgemaakte zaak. Waarom worden dan nog camera’s als Sony’s nieuwe PMW150 gemaakt en in grote aantallen verkocht?


Een voorbeeld van de Sony PMW200. Gefilmd door de Engelse cameraman Philp Bloom. In de video toont hij aan hoeveel shots hij kan filmen in 10 minuten dankzij de 14x zoom. http://philipbloom.net/

Filmen met de C100 is niet gemakkelijk. De camera is gebouwd om onder controleerbare omstandigheden te worden gebruikt. Denk daarbij aan uitgeschreven fictie, reclames en bedrijfsvideo’s. Als iets mis gaat kun je het vaak overdoen. Bij nieuws gaat dat bijna nooit. Is het shot mislukt dan is de kans verkeken. Scherpstellen gebeurt handmatig en komt akelig precies. Als het scherptepunt tien centimeter verkeerd ligt is dat te zien, dit in tegenstelling tot de angbare videocamera’s. Door het surplus aan kleur is het goed instellen van de witbalans nog weer zoveel belangrijker dan anders en wil je een detail in de verte laten zien, dan moet je van lens wisselen. Dat betekent dat je dus extra lenzen mee moet nemen. Je moet zeker zijn van wat je doet als je dit ding voor nieuws wilt gebruiken.

Accessoires bij de Canon C100

Accessoires bij de Canon C100

Op de Canon C100 heb ik standaard de EF 24-105 /f4.0 L IS lens geschroefd. Hier kom ik een heel eind mee ondanks dat het zoombereik nauwelijks boven de 4x ligt. Om een opvallende scherptediepte te krijgen hoef je niet per sé een lens met extreme diafragma’s vanaf 1.4 te hebben. Hoewel het effect daardoor natuurlijk wel groter wordt. Meestal neem ik nog een 70-200 telelens mee (slechts 2,5x zoom!). In de auto heb ik aan lenzen nog een Tamron 10-24 (echt een belachelijk slecht ding) en de Canon 50 f/1.8 (voor de prijs een belachelijk goed ding).

Verzameling Canon EOS

Verzameling Canon EOS

Groot-sensor camera’s voor het nieuws?
Het kan als je er veel voor over hebt. Ik vind het plaatje dusdanig mooi dat ik het de moeite waard vind. Ook ben ik al een paar keer de fout ingegaan; witbalans te warm of de scherpte op de oren en niet op de ogen. Daar leer je van en ik zie vaak grotere fouten bij andere zogenaamde camjo’ers. Toch moet het beter en ik twijfel er niet aan dat dat ook wel gaat gebeuren. De gemaakte fouten komen van onwennigheid en van de tijdsdruk die bij TV-nieuws komt kijken, die geen leercurve toestaat.

Is het de ideale oplossing voor elke situatie? Nee, natuurlijk niet. Interviews zijn lastig. Interviews doe ik meestal vanaf statief, waarbij ik naast de camera sta. Omdat het scherm achterop zit heb ik dan vaak geen overzicht van wat ik op dat moment draai. Als iemand een kleine stap naar voren of achteren zet is de geïnterviewde niet scherp meer. Lastiger wordt het als je licht moet werken. Excursies bijvoorbeeld of deze week een stille tocht. In die gevallen kun je geen statief meenemen en moeten ook interviews uit de hand worden gedraaid. In die gevallen kies ik toch nog voor de gebruiksvriendelijke Sony’s. In alle andere gevallen blijkt de C100 prima te werken, als je eenmaal over de koudwatervrees heen bent.

Loon naar werken in mei

Een overzichtje van de mij best bijgebleven items in mei. Camjo tenzij anders aangegeven.

Een onverwachte coalitie
Zo mag je het na het principe akkoord tussen Wakker Emmen, PvdA en CDA wel noemen. Vooral de twee eerstgenoemde partijen vlogen elkaar in de vorige raadsperiode regelmatig in de haren en Wakker Emmen kreeg veel traditionele PvdA-stemmers zo ver een kruisje achter hun naam te zetten. Dat zij aankondigden het in hoofdlijnen met elkaar eens te zijn werd niet door iedereen goed ontvangen. Voxpop gedraaid met cameravrouw Anneke (voxpop is al vervelend, maar camjo is het een crime) al het andere is camjo gedraaid.

Van de regen in de drup
Regenen deed het, begin mei en eigenlijk daarna ook nog uitgebreid. Maar op 1 mei bleef het bij Arnhem maar regenen en in de buurt bij Otterlo kwamen zelfs zeldzame neerslagcijfers voor. Een item met beelden van verschillende collega’s en mijzelf. Helemaal vooraan in de uitzending.


Begin én einde van de examens

Voor alle middelbaar scholieren het bittere toetje aan het eind van een al dan niet leuke middelbare schooltijd. De eindexamens. Voor RTV Drenthe mocht ik naar het allereerste examen dat werd gegeven, dat van Kunst voor de HAVO.

En voor Omroep Gelderland mocht ik naar het allerlaatste reguliere examen, dat van Spaans voor het VWO:

Trekkers

Renault super 6

Met de trekker hierboven mocht ik begin mei een weekje spelen tijdens een vakantie in Zuid Frankrijk. In zo’n blok staal zit een prachtig stukje techniek waar ik vrolijk van wordt. Vrolijk werd ik dus ook van een item uit de achterhoek, met de trekker als protagonist.


Rampoefening gevangenis Arnhem

Ook wel een lekker radio-item. Er mocht niet gefilmd worden in de gevangenis en dus kon ik niet laten zien hoe eerste de interne ME een relletje van invalgedetineerden neersloeg, waarna tal van hulpdiensten de grote buitenruimte vol lieten lopen met ambulances en brandweerwagens. Maar ik mocht wel radio maken.

Loon naar werken in April

Een overzichtje van de mij best bijgebleven items in april. Camjo tenzij anders aangegeven.

’s Werelds snelste elektrische fiets
Dat is de eRockit. Een voordeeltje als een Enschedese ondernemer een motor-fiets demonstreert in Deventer, is dat je als regionale verslaggever dan een rondje mag rijden. Beelden van cameraman Marcus.

Slechtvalk verpest mogelijk vlaggenvertoon
De slechtvalk, één van de snelste vogels op deze planeet. Als die in je kerktoren wil wonen mag je je handen toch wel dichtknijpen. Tenzij je graag de Nederlandse driekleur van die toren wil laten wapperen en het de volgende dag de eerste Koningsdag is. Dan moet namelijk eerst gekeken worden of de beschermde vogels geen eieren hebben gelegd. Regio-item dus wegens het format hoor je mijn collega Niels Kater.

Oh en als je houdt van een potje torenbeklimmen, Nina Simone en GoPro-beelden:

1 April
De eerste dag van april is toch net wat anders dan die van de andere elf maanden. Eén april is een dag dat nieuwsredacties net even wat scherper zijn dan anders. Aan mij de lastigste, een verhaal maken over een één aprilgrap, zonder dat de verteller ervan dat toe wil geven.


Een dagje later gebeld met de beste man. Het was een grap, en ruim 20 mensen kwamen op de proefavond. Ook de lokale omroep schijnt er in getuind te zijn. Hij heeft overigens alsnog geld overgemaakt aan het goede doel.

Molukkers boos op woningbouw
Dat de molukse samenleving diep geworteld is in Drenthe is geen geheim, zelf was ik wel wat verbaasd dat daar ook speciale regels en afspraken voor zijn gemaakt om dat in stand te houden. Zo krijgen mensen van Molukse afkomst voorrang bij de woningbouwvereniging als ze een huis willen in Bovensmilde. Althans, dat is de bedoeling, maar volgens deze vertegenwoordigers gaat dat niet zoals afgesproken.

De woningbouwvereniging reageerde helaas pas een dag later.

Boer ploegt granaten
Boer Jansen uit Winssen mag niet klagen. Hij boft namelijk dat hij zijn onverwachte ontmoeting met ruim zeventig granaten uit de Tweede Wereldoorlog nog kan navertellen.

Een drukke dag, dus een groot deel van de montage is van collega Rob M., dank daarvoor.

Matpartij in Doetinchem
Een potje knokken, maar dan wel met ruim dertig man tegelijk. ’s Ochtends vroeg.

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 3: Klein Nieuws

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen, zoals ik in deel 1: het portret en deel 2: de opener al aangaf. Eén van de sterkste manieren is via een video-item. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem voor video? Er zijn honderden manieren om een onderwerp uit te lichten. Ik geef daarvan enkele voorbeelden van items die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zijn geworden zoals ze uiteindelijk zijn uitgezonden. Vandaag deel 3.

Klein nieuws

Eigenlijk bestaat klein nieuws niet. Het is maar net afhankelijk van de doelgroep hoe belangrijk en zwaar het nieuws is. Dat een klein bedrijfsmuseum kan voortbestaan of een kunstenaar een nieuwe uiting heeft is misschien niet voor iedereen interessant; wel als jij bij dat bedrijf werkte of als de kunstenaar in kwestie jouw smaak weet te raken.

Een grote misvatting van nieuws dat niet over enorme branden met paddestoelwolken of schietpartijen gaat is dat ze makkelijk te maken zijn. Je gaat er heen, schiet wat plaatjes en lacht wat af met de personen die je interviewt. Terug op de redactie plak je wat plaatjes over de tekst heen en klaar. Absoluut niet waar! Een verhaal met weinig nieuwswaarde moet iets anders hebben om de interesse van je kijkers vast te houden. Een bijzondere invalshoek, prachtige plaatjes of een mooi gesprek. Flink wat actie en beweging wil ook wel helpen.


Eén van mijn eerste tv-items voor Omroep Gelderland, nog ingesproken door Arjan Hoefakker.

Nogal een shock: het NK Dammen van 2010 was niet het toonbeeld van actie of beweging. Cameraman Wim heeft drie kwartier moeten wachten om slechts een paar zetten op film te krijgen. Gelukkig was er ook een jeugdtoernooi. Het zijn misschien niet de mooiste quotes, maar het laat de dammers wel zien zoals ze zijn.

Bubbels


Een meer recenter voorbeeld. Volgens een persbericht zou de wijn van deze wijnboer uit Gendringen met Willem Alexander mee zijn geweest op een handelsmissie. Helaas komen we daar pas een half jaar later achter, maar nog geen ander medium heeft er al echt eerder over bericht. Alleen de krant heeft op basis van hetzelfde persbericht dezelfde dag een stukje geplaatst. Ik bel de boer, we zijn welkom.

De man geef ons eerst een rondleiding over zijn bedrijf, we geven hem een dasspeldmicrofoon zodat we meteen wat soundbites hebben. We interviewen verder niemand voor dit verhaal, dus kun je maar beter wat verschillende locaties gebruiken. Buiten staat een paar hectare wijnranken en binnen staan roestvrijstalen ketels en machines waarvan de werking en het doel mij een raadsel is. De wijnkelder herken ik wel, net als de ontvangstruimte, die eruitziet als een Frans café. In de wijnkelder toont de man ons trots de kasten met verschillende wijnen. In de hoek staan echter ook allemaal dozen, met wijnflessen die niet in de kast staan. ‘Dat is iets nieuws, heel mooi!’ Wals Brut noemt hij het.

Interessant, die champagne, maar ik weet er te weinig van. In het interview na de rondleiding vraag ik hem zowel naar de handelsmissie, waarvoor zijn wijn is uitverkozen, als naar de bubbelwijn. Terug op de redactie krijg ik meer kans om research te plegen. Gelukkig heb je in Nederland voor alles een vereniging of belangenbehartiger, dus ook voor wijnboeren. De voorzitter van het Wijndragersgilde vertelt precies waar ik op hoopte: bubbelwijn is in opkomst, maar in Nederland nog erg nieuw. De officiële naam is Parelwijn. Weten we dat ook weer. Een snelle gang langs google en archieven van nieuwssites leert dat dit nog niet in de actualiteit is gebracht. Ik tik een bericht en maak de montage bijna geheel in het teken van de Parelwijn. Dat één van de wijnen van de wijnboer mee is geweest op handelsmissie wordt nu een regel in het item, in plaats van de invalshoek.

Goed voorbeeld doet volgen


Het bericht is goed gevallen bij de collega’s van SBS, die later die middag toevallig precies dezelfde invalshoek wisten te verzinnen. Alleen dan op de Hart van Nederland-manier uitgerold.

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 2: De Opener

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen, zoals ik in deel 1 al aangaf. Eén van de sterkste manieren is via een video-item. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem voor video? Er zijn honderden manieren om een onderwerp uit te lichten. Ik geef daarvan enkele voorbeelden van items die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zijn geworden zoals ze uiteindelijk zijn uitgezonden. Vandaag deel 2.

De opener

De samensteller of eindredacteur van een nieuwsshow probeert altijd te openen met het grootste of meest gewichtige nieuws dat de dag te bieden heeft. Dat kan gaan van bijvoorbeeld miljoenenschulden bij een gemeente tot de vondst van mosterdgas in een appartementencomplex. Je vindt op deze vooraanstaande plek in de uitzending zelden de verdiensten van de plaatselijke slagwerkgroep of de prijs voor de kleine manege die op vrijwilligers draait.

De plek in de uitzending maakt wel een klein verschil in de presentatie van het nieuws. Indien nodig moet de relevantie van het nieuws benadrukt worden. Problemen met een elektrische bus in één stad worden relevanter als blijkt dat meerdere steden dat type bus in willen zetten. Een schoonmaakactie in een meer in de Achterhoek gaat een stuk meer mensen aan als het onderdeel is van een actie om de wereldwijde ‘plastic soep’ tegen te gaan. Vanzelfsprekend zijn er ook gevallen dat het nieuws op zich zwaarwegend genoeg is.

Achmea en het Radboud ziekenhuis

In het kort: Het Radboud ziekenhuis in Nijmegen weigert voor de rest van 2013 patiënten die bij Achmea verzekerd zijn. Spoedgevallen en zij die specialistische zorg nodig hebben worden nog wel geholpen, maar alle andere Achmea-verzekerden moeten in 2014 terugkomen. Als zorgverzekeraar is Achmea niet heel bekend, maar toch is 1 op de 6 is verzekerd bij één van haar dochterondernemingen zoals bijvoorbeeld FBTO en Zilveren Kruis. Reden genoeg om flink in te zetten op dit verhaal en ik word er op gezet samen met collega Tom, die vanaf het bureau het nodige werk verzet.

Op Radio Gelderland heb ik die dag al een deel van de werkwijze toegelicht:

Wat je als eerste altijd probeert is de hoofdrolspelers te strikken. Daarnaast gaat het in dit verhaal ook om de patiënten die de dupe zijn. Nu kan ik wel gaan posten voor het ziekenhuis of op straat mensen aanspreken in de hoop dat ze toevallig bij Achmea verzekerd zijn, maar een snellere klap maak je door patiëntenorganisaties te zoeken. In mijn hoofd maak ik al een plan: Eerst een kort item met de tegenstelling tussen Radboud enerzijds en Achmea anderzijds, gevolgd door een ander item over de gevolgen voor de patiënt.

Het nieuws is naar buiten gekomen via bronnen binnen het Radboud, maar helaas willen zowel het Radboud als Achmea via de officiële weg niets loslaten. Collega Tom heeft wel de directeur van Zorgbelang Gelderland vastgelegd. Tom gaat door met bellen en ik ga met cameraman Tristan naar het kantoor van Zorgbelang, dat gelukkig op 5 minuten rijden ligt van de redactie. Een paar quotes over het belang van de patiënt, wat introductieshots en we gaan weer. Terug op de redactie heeft het Radboud definitief afgezegd, maar Achmea zegt alsnog toe. Vooral omdat ze er in de berichtgeving tot dan toe niet florissant van af komen. Ze wordt meteen doorgezet voor een radio-interview. Voor tv is er nog wel een probleem. De woordvoerders zitten allemaal bovenin Noord-Holland. Heen en weer rijden duurt te lang dus wordt het gesprek opgenomen. Hier trek ik een quote uit en met een fotootje erbij kan het alsnog in een tv-item. Mooi, want we hebben een quote van een hoofdrolspeler. Niet mooi, want om te zien wordt het er niet dynamischer op.

Herzien plan en eindresultaat

Een belangrijke taak van de journalist is belangrijk nieuws zodanig brengen dat het de aandacht krijgt die het verdient. Als het nieuws groot en gewichtig is moet het niet zo saai gebracht worden dat de doelgroep afhaakt. Nu er gemonteerd moet worden met de quotes en beelden die we hebben, moet het originele plan gedumpt worden. Het originele plan van een tweetraps verhaal werkt niet, want twee items met elk één spreker houden de aandacht niet vast. Daarnaast gaat de volgorde op de schop, vooral omdat ik de telefonische quote niet vooraan in het verhaal wil hebben. Daarnaast beginnen we met een stevige quote en niet met voice-over zodat mijns inziens dan de kijker meteen weet waar het over gaat.

De twee hoofdrolspelers hebben allebei een aandeel in het item gekregen. Niet zo mooi als gehoopt, met voor het Radboud de uitgelekte brief en voor Achmea de telefonische quote. Volgens het Radboud is het geld op en volgens Achmea wijst niks daar op. Wie er gelijk heeft blijft in het midden, dat weet ik namelijk niet. De kijker mag zijn eigen conclusies trekken. Het belangrijkste, dat het Radboud patiënten weigert, blijft overeind. Het item begint en eindigt met de directeur van Zorgbelang. Ook dat is een bekende stijl; als je begint en eindigt met dezelfde persoon is het verhaal weer ‘rond’.

Waar ik minder gelukkig mee ben is de mate van archiefbeeld. Het item zit er bijna vol mee, maar er was die dag geen tijd meer om nieuwe shots te draaien van zowel het ziekenhuis als bureaus van Achmea. Extra pijnlijk omdat het ziekenhuis enkele weken daarvoor haar logo heeft verandert. In de praktijk kan een omroep niet elke week alle veranderde gebouwen opnieuw draaien voor het archief en betere beelden hadden we niet. Dat is sowieso de realiteit van tv-journalistiek, je maakt het beste van de mogelijkheden van die dag, binnen de tijd die je gegund is; tot de deadline.

Camjo camera bij plastic soep

Camjo camera op locatie

Hoe maak je een nieuwsitem? Deel 1: Het Portret

Het doel van de journalistiek is al decennia onderwerp van discussie. Sommige journalisten vinden dat de journalistiek enkel en alleen dient om de maatschappij in staat te stellen democratisch en vrij te functioneren. Een nogal hoogdravende beschrijving. Ik ga hier niet ontkennen dat dat zeker één van de belangrijkste functies is, maar toch echt niet de enige. Volgens het vooraanstaande boek ‘The Elements of Journalism‘ van Bill Kovach e.a. zien veel nieuwsmensen de functie van het nieuws als laten zien wat er speelt in een samenleving. Dat verklaart waarom je vaak nieuwsitems ziet die niet per se gaan over de politiek, misstanden of beperkingen van vrijheden, maar meer over het kwakkelende winterweer, pasgeboren welpjes en basisschoolleerlingen die verdomd goed kunnen zingen.

Nieuws kan je op tal van manieren naar je publiek brengen. Social Media is inmiddels een te algemene term geworden; veel te breed. Twitter is baanbrekend snel en dus goed voor de belangrijke nieuwsfeiten. Facebook voor nieuws over specifieke genres. Natuurlijk heb je nog de oude media als de krant en de radio, vaak met hun eigen ondersteunende websites. Eén van de sterkste manieren is via een video-item, hetzij voor tv of internet. Krachtig en beeldend, maar: hoe maak je een nieuwsitem? Ik geef enkele voorbeelden die ik de afgelopen tijd heb gemaakt en verklaar welke keuzes ik moest maken en waarom de items zo zijn geworden. Vandaag deel 1.

Het portret

Een tv-item van maandag 9 december 2013. De 23-jarige Wageningse Sofia Dragt heeft de Grote Prijs van Nederland gewonnen in de categorie Singer-Songwriter. Niet zomaar iets, de prijs staat hoog aangeschreven, mede omdat er elk jaar zoveel talentvolle muzikanten aan meedoen en omdat het winnen voor vorige winnaars vaak een grote duw in de rug is geweest. Klik hier voor het precieze verhaal van dit nieuws.

Voorgaande is de motivatie om een item aan Sofia Dragt te besteden, in één klap bekend in de muziekwereld maar nog onbekend bij de doelgroep van onze nieuwsuitzending. Omdat het verhaal in het tv-nieuws moet komen weet je dat het in maximaal twee minuten verteld moet worden. Niet elke kijker weet wat de Grote Prijs is, dat moet dus uitgelegd worden en gaat van de tijd af die we aan de zangeres kunnen besteden. Tegen de tijd dat ik de tijdelijke manager van Sofia (haar gitarist Sander) te pakken krijg zit ze in de auto op weg naar Amsterdam. Die avond treedt ze op in ‘De Wereld Draait Door’ als onderdeel van haar prijs. Ze zullen daarom druk zijn met oefenen maar ze hebben wel een paar minuten over voor mij.

Cameraman Stefan en ik treffen Sofia met haar band in het enorme muziekcentrum MuzyQ in Amsterdam Oost, na een lange zoektocht in de catacomben van het gebouw op zoek naar het juiste oefenhok. Door die zoektocht en een enorme omleiding op weg naar Amsterdam hebben we nog vijf minuten om opnames te maken van de repetities. In dat geval moet je vertrouwen op je cameraman, want in zo’n kleine ruimte is geen plek voor extra figuranten. Dus sta ik buiten terwijl Stefan drie takes van hetzelfde nummer op schijf zet. Als de cameraman niet hoeft op te letten dat de verslaggever buiten beeld blijft kan hij veel meer shots zetten. Hij laat de camera de hele tijd aan staan, zo heb ik in de montage één doorlopend nummer wat helpt bij het snijden van shots.

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Winnares Grote Prijs van Nederland Sofia Dragt met band

Na de repetitie volgt eerst het verplichte shot van de band bij elkaar. Ze horen er toch bij, hoewel ze voor mij als verslaggever van de Regionale Omroep niet tot de hoofdmoot horen. Het belangrijkst is het interview met de zangeres. In vogelvlucht nemen we haar leven door en dan vooral gericht op muziek. We kunnen niet te diepgravend doorgaan omdat het item voor een breed publiek bedoeld is en in korte tijd weggezet moet worden. Het helpt als je dat van te voren eerlijk uitlegt, zo voorkom je teleurstelling en weet de geïnterviewde ook beter wat ze kan verwachten.

In principe heb je daarna genoeg materiaal voor een tv-item. Maar ja, wat zie je dan straks? Mevrouw Dragt zingend en mevrouw Dragt pratend over zichzelf. Daarom staat ook de nieuwbakken manager/gitarist voor de camera. Ik heb hem maar één vraag gesteld, en ook uitgelegd waarom dat was. Vooral om even wat variatie in beeld en inhoud te brengen. Alles bij elkaar stond het verhaal in twintig minuten op band. Dat moest ook wel, want de echte band moest al richting de DWDD-studio’s.

Qua montage zijn er dan als het goed is geen problemen meer. Uit drie lange takes met steeds hetzelfde nummer moet je vooral opletten niet per ongeluk twee keer hetzelfde shot te gebruiken. De take met de beste muziek gebruik je in het geheel voor het geluid. Daar overheen plak je shots van alle drie de takes. Als een muzikant duidelijk spelend of zingend in beeld komt moet je dus opletten dat het matcht met het ritme en stuk van de muziek. Dit is minder lastig dan het klinkt als de muzikanten goed genoeg zijn om drie keer precies hetzelfde te spelen. Met vier muzikanten van het conservatorium, prijswinnaars maar liefst, is dat niet moeilijk.

Andere portretten

Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd op een Sony HVR Z5.


Gefilmd met cameraman Jonathan